Ngành chăn nuôi Việt Nam đã và đang đạt được những thành tựu lớn về quy mô và năng suất, tuy nhiên, cũng đối mặt với thách thức không nhỏ từ vấn đề ô nhiễm môi trường do chất thải gây ra, đòi hỏi cần có những giải pháp đồng bộ từ thể chế chính sách, khoa học kỹ thuật, tài chính…
Đó là thông điệp được chia sẻ tại hội thảo “Cập nhật công nghệ xử lý chất thải trong chăn nuôi” do Hội Chăn nuôi Việt Nam và Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) và Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật tỉnh Bắc Ninh đồng tổ chức tại xã Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Ninh. Hội thảo có sự tham gia của đại diện các Hội/Hiệp hội, doanh nghiệp, nhà chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Chăn nuôi Việt Nam: Vươn mình nhưng không quên trách nhiệm với môi trường
PGS.TS Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch VUSTA
Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch VUSTA, nhấn mạnh rằng mặc dù ngành chăn nuôi Việt Nam có nhiều chỉ số đứng đầu thế giới, nhưng để trụ vững và phát huy tốt trong bối cảnh hội nhập quốc tế và kỷ nguyên phát triển, việc quan tâm đến môi trường là yếu tố then chốt. “Trước đây, chăn nuôi nhỏ lẻ đơn giản hơn, nhưng hiện nay, khi hướng tới quy mô công nghiệp và trở thành lĩnh vực trọng điểm của nền kinh tế nông nghiệp, vấn đề môi trường không còn là vấn đề nhỏ nữa,” ông Thao khẳng định. Ô nhiễm môi trường không chỉ ảnh hưởng đến không khí, nước, đất và dịch bệnh, mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe con người, đòi hỏi một thái độ nghiêm túc, cùng với các động thái, cơ chế chính sách và chiến lược ứng phó phù hợp.
Công nghệ mới: Chìa khóa cho xử lý chất thải chăn nuôi
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo bệ môi trường cần song hành cùng quá trình phát triển công nghiệp hóa-hiện đại hóa hiện hay, tại hội thao các chuyên gia đã giới thiệu nhiều giải pháp tiên tiến nhằm biến chất thải chăn nuôi từ gánh nặng thành tài nguyên.
Xử lý chất thải theo hướng tuần hoàn
TS. Nguyễn Thành Trung, Bộ môn Nghiên cứu Hệ thống và Môi trường chăn nuôi – Viện Chăn nuôi
TS. Nguyễn Thành Trung, Bộ môn Nghiên cứu Hệ thống và Môi trường chăn nuôi – Viện Chăn nuôi nhấn mạnh: chất thải chăn nuôi (phân) là một tài nguyên quan trọng giàu dinh dưỡng và chất hữu cơ. Nếu quản lý kém, chúng sẽ trở thành vấn đề môi trường, đóng góp 6% tổng lượng phát thải khí methane do hoạt động của con người. Hướng đi mới là xử lý chất thải theo hướng tuần hoàn.
- Mô hình tổng quan: Chất thải rắn (phân rắn) có thể được ủ compost hoặc nuôi côn trùng (giun quế, ruồi lính đen) để tạo ra thức ăn cho vật nuôi (lợn, gia cầm, lươn, ếch) hoặc phân hữu cơ. Chất thải lỏng có thể được lắng lọc, xử lý bằng biogas, sau đó nước thải sau biogas có thể dùng cho cây ăn quả hoặc rau. Khí biogas còn có thể dùng để đốt xác lợn chết.
- Giải pháp 1: Nuôi giun quế: Phân lợn được xử lý bằng cách rải bạt, rải cơ chất (phân trâu bò, lợn khô), thả giun giống và bơm nước phân để nuôi giun. Sản phẩm thu được là giun quế làm thức ăn chăn nuôi (cho lợn rừng, ếch) và phân giun quế làm phân bón chất lượng cao.
- Giải pháp 2: Kết hợp tách phân, biogas và biochar: Chất thải chăn nuôi được đưa qua máy tách phân thành phân rắn và nước thải. Phân rắn có thể chuyển hóa thành biochar hoặc ủ compost. Nước thải sau tách qua bể biogas, bể lắng và ao sinh học để tiếp tục xử lý.
Mô hình nuôi trùn quế để sản xuất phân hưu cơ từ phân, phế phẩm nông nghiệp
Ruồi lính đen- Nguồn "tài nguyên tuần hoàn" cho mô hình VAC
Biến chất thải chăn nuôi thành Biochar
TS. Nguyễn Thành Trung cũng cho biết, đây là một giải pháp đầy tiềm năng để khắc phục những vấn đề của phương pháp xử lý thông thường như mùi hôi, hợp chất hữu cơ bay hơi, khí nhà kính, mầm bệnh (Salmonella, E. coli, Listeria, Cryptosporidium), tồn dư kháng sinh và kim loại nặng.
Lợi ích của biochar đó là giải quyết triệt để các vấn đề ô nhiễm, cải thiện chất lượng đất (tăng độ phì nhiêu, giữ nước, cung cấp dinh dưỡng) và đặc biệt là cô lập carbon, giảm phát thải khí nhà kính hiệu quả.
Quy trình sản xuất như sau: Chất thải chăn nuôi (phân bò, lợn, gà) được tách nước/làm khô sơ bộ, nghiền nhỏ (nếu cần), sau đó đốt yếm khí ở nhiệt độ 350-600°C để tạo ra biochar dùng cải tạo đất, hấp thụ kim loại nặng và giữ nước.
Than sinh học Biochar
Nuôi đúng theo nhu cầu
Đây là một phương thức cung cấp khẩu phần ăn đáp ứng đúng nhu cầu của từng cá thể vật nuôi, dựa trên dữ liệu thu thập từ cảm biến theo dõi khối lượng, hoạt động, lượng thức ăn tiêu thụ và điều kiện môi trường.
Mục tiêu của việc nuôi đúng theo yêu cầu giúp đảm bảo vật nuôi nhận đủ chất dinh dưỡng, tránh thiếu hụt hoặc dư thừa, giảm các vấn đề sức khỏe và ô nhiễm môi trường.
Từ đó, nó có lợi ích ở bò sữa như sau: Giảm 25% lượng protein ăn vào, giảm 40% lượng ni-tơ thải ra môi trường, tăng hiệu quả kinh tế 10%. Ở lợn: Giảm hơn 60% lượng ni-tơ và phốt pho thải ra môi trường, giảm 12% lượng phát thải khí nhà kính, tăng hiệu quả kinh tế 12%.
Nguồn: Báo Chăn nuôi Việt Nam